Opis wyglądu Występowanie Odżywianie Rozmnażanie Znaczenie gospodarcze Ochrona Ciekawostki Nazwy w językach obcych
Limanda żółtopłetwa, zwana też czerwienicą, to gatunek średniej wielkości morskiej ryby z rodziny flądrowatych, zaliczanej do rzędu flądrokształtnych. Jest rybą denną (denersalną), zamieszkującą północne rejony Oceanu Spokojnego. Jest gatunkiem o dużym znaczeniu komercyjnym w rybołówstwie dalekomorskim.
Charakteryzuje się asymetryczną budową ciała z obydwoma oczami umieszczonymi po prawej, zazwyczaj oliwkowo-brązowej stronie. Strona ślepa pozostaje jasna, białawo-kremowa. Unikalną cechą diagnostyczną, od której pochodzi nazwa gatunkowa, jest jaskrawożółte zabarwienie płetwy grzbietowej i odbytowej po obu stronach ciała. Najczęściej poławiane są osobniki o długości pomiędzy 20 a 35 cm, a największy zmierzony wymiar to 49 cm. Maksymalna masa ciała wynosi około 1,7 kg. Dieta tego gatunku składa się głównie z bezkręgowców dennych, a jego cykl życiowy obejmuje migracje sezonowe związane z tarłem i żerowaniem.
| Domena: | eukarionty |
| Królestwo: | zwierzęta |
| Typ: | strunowce |
| Podtyp: | kręgowce |
| Gromada: | promieniopłetwe |
| Rząd: | flądrokształtne |
| Rodzina: | flądrowate |
| Rodzaj: | Limanda |
| Gatunek: | Limanda żółtopłetwa |
Budowa zewnętrzna limandy żółtopłetwej wykazuje głębokie przystosowanie ewolucyjne do bentonicznego i półzakopanego trybu życia. Ciało ryby jest silnie spłaszczone bocznie, asymetryczne i owalne w zarysie. Oczy średniej wielkości, osadzone w bliskiej odległości od siebie, znajdują się po prawej stronie ciała, co definiuje ten gatunek jako prawooki. Profil głowy nad oczami jest prawie prosty, a pyszczek jest lekko wysunięty ku przodowi. Otwór gębowy jest relatywnie mały.Cechą charakterystyczną anatomii funkcjonalnej tego gatunku jest asymetria uzębienia i kości szczękowych – aparat gębowy oraz tępo-stożkowate zęby są znacznie silniej rozwinięte po ślepej (lewej) stronie ciała, co ułatwia chwytanie bezkręgowców bezpośrednio z podłoża. Całe ciało pokrywają szorstkie łuski, przy czym szorstkość ta jest wyraźnie wyczuwalna po obu stronach ryby. Linia boczna, składająca się z 74 - 90 łusek, tworzy charakterystyczny, wysoki łuk nad płetwą piersiową. Narząd ten nie posiada tylnego przedłużenia w gałęzi nadskroniowej. Liczba kręgów w szkieletowej osi ciała wynosi od 35 do 43 (najczęściej 39-40). Ubarwienie strony ocznej waha się od oliwkowego, przez czerwonawy do ciemnobrązowego z nieregularnym, ciemnym marmurkowaniem, co zapewnia doskonały kamuflaż na piaszczystym dnie. Strona ślepa pozostaje jasna, białawo-kremowa. Unikalną cechą diagnostyczną, od której pochodzi nazwa gatunkowa, jest jaskrawożółte zabarwienie płetwy grzbietowej i odbytowej po obu stronach ciała. Płetwy te są dodatkowo zdobione słabymi, ciemnymi poprzecznymi pręgami oraz wąską, ciemną linią u ich nasady. Płetwa ogonowa ma zaokrąglone krawędzie, płetwy piersiowe są tępo zaostrzone, a płetwy brzuszne są wyraźnie przesunięte ku przodowi. Maksymalna odnotowana długość ciała wynosi około 49 cm, natomiast przeciętna długość w połowach waha się między 20 a 35 cm. Maksymalna masa ciała wynosi około 1,7 kg. Gatunek ten może żyć do 26–30 lat.
Orientacyjna mapa występowania gatunku ryby: Limanda żółtopłetwa, czerwienica (łac. Limanda aspera)
Gatunek szeroko rozpowszechniony w północnym Oceanie Spokojnym. Występuje od wybrzeży Korei i Morza Japońskiego, przez Morze Ochockie, Morze Beringa, po Zatokę Alaska i wybrzeża Kanady oraz USA (na południe do stanów Waszyngton i Oregon). Przebywa w wodach strefy szelfu kontynentalnego, na dnie piaszczystym lub piaszczysto-mulistym. Występuje na głębokościach od kilku metrów w strefie przybrzeżnej do około 600 metrów, najczęściej jednak spotykana jest na głębokościach pomiędzy 20 a 150 metrów. Wykazuje migracje sezonowe – wiosną i latem przemieszcza się w płytsze obszary przybrzeżne na tarło i żerowanie, natomiast zimą schodzi w głębsze, cieplejsze warstwy wód w celu zimowania.
Limanda żółtopłetwa jest drapieżnikiem bentosowym. Żeruje głównie w ciągu dnia, pobierając pokarm z miękkiego podłoża dennego. Głównym składnikiem jej diety są różnorodne bezkręgowce morskie, w tym wieloszczety (Polychaeta), obunogi (Amphipoda), małe małże, krewetki, kraby oraz wężowidła. Starsze i większe osobniki mogą okazjonalnie polować na małe ryby denne lub ich larwy.
Gatunek rozdzielnopłciowy, jajorodny. Dojrzałość płciową samce osiągają zazwyczaj w wieku około 4–5 lat, natomiast samice nieco później – między 6 a 7 rokiem życia. Tarło ma charakter sezonowy i odbywa się wiosną oraz latem (głównie od maja do sierpnia) w płytkich wodach szelfowych (często na głębokości poniżej 50 m), gdy temperatura wody wzrasta. Zapłodnienie jest zewnętrzne. Samica składa od kilkudziesięciu tysięcy do ponad miliona pelagicznych jaj (w zależności od wielkości ciała). Jaja i wylęgające się larwy unoszą się w toni wodnej (są pelagiczne). Po pewnym czasie larwy przechodzą metamorfozę, podczas której jedno z oczu przemieszcza się na prawą stronę, a ciało spłaszcza się, po czym młode ryby opadają na dno i rozpoczynają przydenny tryb życia.
Gatunek o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym. Jest jedną z najważniejszych komercyjnie płastug poławianych w północnym Pacyfiku, zwłaszcza w Morzu Beringa i Zatoce Alaska. Połowy realizowane są głównie przez flotę amerykańską, rosyjską i japońską przy użyciu włoków dennych. Ryba ta ceniona jest w przemyśle przetwórczym ze względu na delikatne, białe mięso o niskiej zawartości tłuszczu. Na rynku międzynarodowym sprzedawana jest najczęściej w postaci mrożonych filetów (ze skórą lub bez) oraz tusz. W gastronomii i handlu bywa niekiedy używana jako tańszy zamiennik droższych ryb płaskich (takich jak Sola zwyczajna), co rodzi kontrowersje konsumenckie i handlowe.
Gatunek nie jest globalnie zagrożony wyginięciem. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych IUCN oraz w większości międzynarodowych klasyfikacji posiada status gatunku najmniejszej troski (LC – Least Concern). Populacje w północnym Pacyfiku (szczególnie w strefie ekonomicznej USA) są monitorowane i zarządzane poprzez rygorystyczne kwoty połowowe (TAC) oraz limity przyłowu (bycatch), co ma zapobiegać przełowieniu stad.
W polskim amatorskim rybołówstwie wymiary i okresy ochronne nie obowiązują, gdyż ryba ta nie występuje w polskich wodach terytorialnych.
Szorstkie łuski na ocznej stronie ciała limandy działają jak mechanizm ochronny i ułatwiający kamuflaż w piaszczystym podłożu.
Sezonowe migracje tego gatunku potrafią obejmować dystanse setek kilometrów pomiędzy głębokimi zimowiskami a płytkimi tarliskami szelfowymi.
Limanda żółtopłetwa jest często mylona lub celowo zamieniana w handlu z solą, mimo że systematycznie i morfologicznie są to zupełnie inne ryby.
Larwy limandy po wykluciu są symetryczne i pływają pionowo jak większość ryb; asymetria rozwija się dopiero w trakcie metamorfozy.
Poniżej znajdziesz nazwy gatunku ryby Limanda żółtopłetwa, czerwienica w innych językach: